فرودگاه بین المللی دامادِدِوا مسکو (DME) - هدا بلاگ

برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.

فرودگاه بین‌المللی داماددوا (به روسی: Московский аэропорт Домодедово)، با کد یاتا DME، یکی از چهار فرودگاه اصلی خدمت‌رسان به پایتخت روسیه، مسکو، است. این فرودگاه در منطقه داماددوفو، در فاصله 42 کیلومتری جنوب شرقی مرکز شهر مسکو واقع شده است. داماددوا که برای دهه‌ها به عنوان تنها فرودگاه بزرگ خصوصی روسیه شناخته می‌شد، در ژوئن 2024 ملی شد و به مالکیت دولت درآمد. این فرودگاه همچنان نقش کلیدی در حمل‌ونقل هوایی داخلی و بین‌المللی این کشور ایفا می‌کند.

رتبه‌بندی و آمار ترافیک: از رقابت در صدر تا تنزل به رتبه چهارم

برخلاف تصور رایج که این فرودگاه را دومین فرودگاه شلوغ روسیه می‌داند، داده‌های سال‌های اخیر نشان‌دهنده تغییرات چشمگیر و تنزل جایگاه آن است.

• آمار ترافیک مسافری (2022-2023):

  • در سال 2022، فرودگاه داماددوا با جابجایی 21.2 میلیون مسافر، عملکرد خوبی داشت.
  • اما در سال 2023، ترافیک مسافری با کاهشی محسوس به 19.9 میلیون نفر رسید.

• مقایسه با رقبا و رتبه‌بندی جدید (2023):مقایسه آمار سال 2023، جایگاه جدید فرودگاه‌های روسیه را مشخص می‌کند :

• تفکیک مسافران داخلی و بین‌المللی:آمار رسمی تفکیکی منتشر نشده است، اما با توجه به اینکه S7 Airlines شرکت هواپیمایی اصلی این فرودگاه است، آمار آن نشان‌دهنده تمرکز شدید داماددوا بر پروازهای داخلی است. در سال 2023، از 15.9 میلیون مسافر S7، حدود 14.5 میلیون نفر در مسیرهای داخلی و تنها 1.5 میلیون نفر در مسیرهای بین‌المللی جابجا شدند. در مقابل، فرودگاه ونوکووا در همان سال ترافیک بین‌المللی (7.9 میلیون) بیشتری نسبت به ترافیک داخلی (6.6 میلیون) داشته است که نشان‌دهنده تغییر استراتژی موفق آن در جذب خطوط هوایی خارجی است.

• آمار اولیه 2024:در چهار ماهه اول سال 2024، مجموع ترافیک فرودگاه‌های مسکو (شرمتیوو، داماددوا و ونوکووا) به 27.7 میلیون مسافر رسید که رشد 7.1 درصدی را نشان می‌دهد.

دلایل اصلی کاهش ترافیک و تنزل رتبه

افت عملکرد فرودگاه داماددوا به طور مستقیم با چالش‌های عملیاتی شرکت هواپیمایی S7 Airlines، که قطب اصلی این فرودگاه است، گره خورده است.

• تأثیر تحریم‌ها بر ناوگان S7: این شرکت به عنوان بزرگترین ایرلاین خصوصی روسیه، به شدت تحت تأثیر تحریم‌های غربی قرار گرفته است. این تحریم‌ها دسترسی به قطعات یدکی، خدمات تعمیر و نگهداری و نرم‌افزارهای ضروری برای ناوگان هواپیماهای غربی (ایرباس و بوئینگ) را تقریباً غیرممکن کرده است.
• زمین‌گیر شدن هواپیماها: به طور خاص، مشکلات مربوط به موتورهای پرت اند ویتنی (Pratt & Whitney) در ناوگان مدرن ایرباس A320/A321neo، منجر به زمین‌گیر شدن بخش قابل توجهی از این هواپیماها شده است.
• کاهش شدید پروازها از داماددوا: در نتیجه این مشکلات، S7 استراتژی خود را تغییر داد و تمرکز خود را از مسکو به پایگاه‌های خود در سیبری (نووسیبیرسک و ایرکوتسک) منتقل کرد. این شرکت تعداد پروازهای خود از داماددوا را به شدت کاهش داد؛ به طوری که تعداد پروازهای برنامه‌ریزی شده آن در ژانویه 2024 نسبت به ژانویه 2023 حدود 44٪ کاهش یافت.
• کاهش نیروی انسانی و لغو پروازهای بین‌المللی: S7 مجبور به کاهش بخشی از نیروی کار خود در مسکو شد و تمامی پروازهای بین‌المللی خود به اروپا را لغو کرد که ضربه بزرگی به ترافیک بین‌المللی فرودگاه داماددوا وارد کرد.

تاریخچه، توسعه و مالکیت

• دوران شوروی و خصوصی‌سازی: ساخت فرودگاه در سال 1951 آغاز شد و در سال 1962 با پروازهای داخلی شروع به کار کرد. پس از فروپاشی شوروی، این فرودگاه فرسوده در سال 1998 به طور کامل خصوصی شد و کنترل آن به گروه «ایست لاین» (East Line Group) به رهبری دمیتری کامنشیک واگذار گردید.
• دوران مدیریت گروه «ایست لاین»: تحت مدیریت کامنشیک، فرودگاه با سرمایه‌گذاری عظیم از یک مجموعه کوچک به یکی از مدرن‌ترین فرودگاه‌های اروپا تبدیل شد. بازسازی کامل ترمینال در سال 2000 و جذب خطوط هوایی معتبر بین‌المللی مانند British Airways و Lufthansa از دستاوردهای این دوره بود.
• ملی شدن در سال 2024: پس از چندین تلاش ناموفق دولت برای بازپس‌گیری فرودگاه در سال‌های گذشته ، سرانجام در ژوئن 2024، دادگاه به دلیل نقض قوانین مربوط به مالکیت شرکت‌های استراتژیک توسط افراد خارجی، حکم به ملی شدن فرودگاه داد. مالکان اصلی، دمیتری کامنشیک و والری کوگان، متهم به کنترل غیرقانونی فرودگاه بودند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، این تصمیم را نتیجه یک "اختلاف طولانی مدت" خواند.

رویدادهای مهم تاریخی

• حمله تروریستی سال 2011: در 24 ژانویه 2011، یک حمله انتحاری در سالن ورودی پروازهای بین‌المللی منجر به کشته شدن 37 نفر و زخمی شدن 173 تن دیگر شد. این حمله که مسئولیت آن را گروه «امارت قفقاز» بر عهده گرفت، ضعف‌های امنیتی را آشکار کرد و باعث بازنگری گسترده در پروتکل‌های امنیتی و اجباری شدن بازرسی در بدو ورود به ترمینال‌ها در سراسر روسیه شد.
• پروژه "نام‌های بزرگ روسیه" (2018): در یک رأی‌گیری عمومی ملی، نام دانشمند برجسته، میخائیل لومونوسوف، برای فرودگاه داماددوا انتخاب شد. با این حال، برخلاف فرودگاه‌های شرمتیوو (پوشکین) و ونوکووا (توپولف)، این تغییر نام به دلیل مالکیت خصوصی فرودگاه در آن زمان، هرگز به صورت رسمی اجرایی نشد و فرودگاه نام اصلی خود را حفظ کرد.

زیرساخت‌ها، ترمینال‌ها و طرح‌های توسعه

فرودگاه داماددوا تحت مفهوم "زیر یک سقف" (Under One Roof) طراحی شده و کل مجموعه در یک ساختمان یکپارچه قرار دارد.

• ترمینال 1 (T1): این بخش قدیمی‌تر به طور انحصاری برای تمامی پروازهای داخلی استفاده می‌شود.
• ترمینال 2 (T2): این بخش جدید و مدرن که در ژوئیه 2023 به بهره‌برداری کامل رسید، به تمامی پروازهای بین‌المللی اختصاص دارد.
  • مشخصات: این ترمینال 7 طبقه با مساحت 240 هزار متر مربع، ظرفیت کل فرودگاه را به بیش از 60 میلیون مسافر در سال افزایش داده است.
  • امکانات: دارای یک آتریوم بزرگ با گنبد شیشه‌ای، 22 گیت خروج، 18 پل هوایی، سیستم‌های خودکار کنترل پاسپورت و پارکینگ چندطبقه است.
  • تأخیر در پروژه: افتتاح کامل این ترمینال به دلیل تأخیر نهاد دولتی هوانوردی روسیه (Rosaviatsiya) در تکمیل زیرساخت‌های سمت باند، با چند سال تأخیر مواجه شد.
• باندها: داماددوا اولین فرودگاه روسیه با باندهای موازی برای برخاست و فرود همزمان بود و از سال 2004 قابلیت پذیرش ایرباس A380 را داشت.
• طرح‌های توسعه آینده: شامل ساخت باند سوم، ترمینال T3 و پروژه بلندپروازانه "شهر فرودگاهی" (Aerotropolis) برای تبدیل منطقه به یک قطب بزرگ اقتصادی است.

شرکت‌های هواپیمایی، مقاصد و بخش بار

داماددوا قطب اصلی برای شرکت‌های S7 Airlines و Ural Airlines است.

• شرکت‌های هواپیمایی مسافری:

  • داخلی و کشورهای همسود: S7 Airlines، Ural Airlines، NordStar، Red Wings، Yamal Airlines.
  • بین‌المللی: Emirates، Qatar Airways، Etihad Airways، Turkish Airlines، EgyptAir، Ethiopian Airlines، El Al، Uzbekistan Airways.

• مقاصد پروازی محبوب:

  • داخلی: سوچی، سنت پترزبورگ، نووسیبیرسک، یکاترینبورگ.
  • بین‌المللی: دبی، تاشکند، استانبول، اوش، آنتالیا، باکو و ایروان.

• بخش بار (کارگو):"داماددوا کارگو" یکی از بزرگترین پایانه‌های بار در روسیه است.

  • حجم بار: در سال 2023، حجم بار این فرودگاه 191,190 تن گزارش شده است. در 7 ماهه نخست همان سال، حجم بار با رشد 9 درصدی به بیش از 42,500 تن رسیده بود.
  • شرکت‌های اصلی حمل بار: پس از تعلیق فعالیت شرکت بزرگ باری AirBridgeCargo در سال 2022 ، اکنون بخش عمده بار توسط هواپیماهای مسافری حمل می‌شود. مهم‌ترین این شرکت‌ها عبارتند از: S7 Airlines، Ural Airlines، Emirates، Qatar Airways، Ethiopian Airlines و Uzbekistan Airways.
  • مقاصد کلیدی باری: شامل مقاصد داخلی مانند یکاترینبورگ و نووسیبیرسک و مقاصد بین‌المللی مانند اوش (قرقیزستان)، شارجه و دبی (امارات) است.

حمل و نقل و دسترسی به مرکز شهر

• قطار سریع‌السیر آئرو اکسپرس (Aeroexpress): سریع‌ترین گزینه برای رسیدن به ایستگاه راه‌آهن پاولتسکی در مرکز مسکو (40-50 دقیقه).
• اتوبوس و مارشروتکا: خط 308 به ایستگاه متروی دامادِدافسکایا.
• تاکسی: سفر به مرکز شهر بسته به ترافیک بین 60 تا 90 دقیقه.

خلاصه

فرودگاه بین‌المللی داماددوا مسکو (DME)، که زمانی به عنوان دومین فرودگاه شلوغ روسیه شناخته می‌شد، بر اساس آمارهای سال 2023 با جابجایی 19.9 میلیون مسافر، به رتبه چهارم کشور پس از فرودگاه‌های شرمتیوو، پولکووا و ونوکووا تنزل یافته است.

دلیل اصلی این افت، چالش‌های عملیاتی شدید شرکت هواپیمایی اصلی آن، S7 Airlines، در پی تحریم‌های غربی است که منجر به زمین‌گیر شدن هواپیماها و کاهش چشمگیر پروازها از این فرودگاه شد. با این وجود، بخش بار فرودگاه با جابجایی بیش از 191 هزار تن در سال 2023 عملکرد پایداری داشته است.

مهم‌ترین تحولات اخیر این فرودگاه شامل افتتاح ترمینال مدرن T2 برای پروازهای بین‌المللی در سال 2023 و ملی شدن فرودگاه در ژوئن 2024 است که به دهه‌ها مالکیت خصوصی آن پایان داد. این فرودگاه که در گذشته شاهد رویداد تلخ حمله تروریستی سال 2011 بود ، اکنون با زیرساخت‌های مدرن و طرح‌های توسعه بلندپروازانه مانند "شهر فرودگاهی" ، جایگاه خود را به عنوان یک فرودگاه کلیدی، که اکنون تحت مالکیت دولت است، در روسیه حفظ کرده است.